Giải thích quân bài mạt chược: các bộ, quân danh dự và quân thưởng
Cập nhật 19 tháng 11, 2026 · 5 phút đọc
Quân bài mạt chược (mahjong) đầy những ký hiệu lạ, và không dễ biết quân nào đi với quân nào. Bài này giải thích bộ bài truyền thống có gì, rồi cách ghép quân trong Mahjong Solitaire, nơi luật đơn giản hơn nhiều.
Một bộ mạt chược truyền thống có gì?
Bộ chuẩn có 144 quân, dù con số chính xác thay đổi theo từng biến thể. Một số phiên bản bỏ các quân thưởng; chẳng hạn mạt chược Riichi chỉ dùng 136 quân. Mỗi quân (trừ quân thưởng) có bốn bản giống hệt nhau.
| Nhóm | Quân bài | Số bản | Tổng |
|---|---|---|---|
| Vạn (Characters, còn gọi Wan) | 1–9 | mỗi quân 4 | 36 |
| Tròn (Circles, còn gọi Dots) | 1–9 | mỗi quân 4 | 36 |
| Tre (Bamboo) | 1–9 | mỗi quân 4 | 36 |
| Gió | Đông, Nam, Tây, Bắc | mỗi quân 4 | 16 |
| Rồng | Đỏ, Xanh, Trắng | mỗi quân 4 | 12 |
| Hoa và mùa | 4 hoa, 4 mùa | mỗi quân 1 | 8 |
Ba bộ chính
Ba bộ chiếm 108 trong 144 quân. Quân Tròn vẽ các đĩa tròn, số đĩa bằng số trên quân bài. Quân Tre vẽ các thanh tre, cũng mỗi số một thanh (quân 1 thường vẽ hình con chim). Quân Vạn có chữ số Hán từ một đến chín và một chữ khác bên dưới, nên dù không đọc được tiếng Trung, chữ số vẫn cho bạn biết đó là quân nào.
Quân danh dự: gió và rồng
Gió và rồng gọi là quân danh dự, không có số. Bốn quân gió là Đông, Nam, Tây, Bắc; ba quân rồng là Đỏ, Xanh và Trắng (quân trắng thường chỉ là một khung trơn hoặc trống). Trong các ván tính điểm chúng rất quan trọng, còn với người chơi solitaire thì chỉ là thêm vài ký hiệu cần nhận ra.
Quân thưởng: hoa và mùa
Bốn quân hoa và bốn quân mùa là quân thưởng. Mỗi loại chỉ có một quân, và ở nhiều biến thể chúng không nằm trong bài trên tay: hoặc được cộng một ít điểm thưởng, hoặc bị đặt sang bên. Ở một số bộ bài, hoa và mùa được coi là thay thế được cho nhau.
Quân nào ghép được với nhau trong Mahjong Solitaire?
Ở phiên bản solitaire, bạn không xếp bài thành bộ. Bạn chỉ gỡ từng cặp quân tự do giống nhau cho đến khi bàn trống. Ở LiteMahjong, luật đơn giản hết mức: hai quân ghép được khi chúng có hình giống hệt nhau. Có 36 hình khác nhau, mỗi hình xuất hiện bốn lần:
- 27 quân thuộc bộ: ba bộ, đánh số từ 1 đến 9. Quân 5 chỉ ghép với quân 5 khác cùng bộ.
- 9 quân hình: mặt trời, mặt trăng, ngôi sao, trái tim, đám mây… mỗi hình có bốn bản riêng.
Trò chơi này không có gió, rồng, hoa hay mùa, nên không có luật kiểu “hoa nào ghép được với hoa nào”. Bạn có thể chọn kiểu hiển thị quân bài trong phần cài đặt kiểu quân bài; luật ghép vẫn giữ nguyên với mọi kiểu.
Vì mỗi hình có bốn bản, bạn thường được chọn gỡ hai quân nào. Hãy chọn cặp mở ra nhiều quân hơn, như trong Mẹo chơi Mahjong Solitaire.
Học quân bài bằng cách chơi. Hãy bắt đầu với bàn dễ: quân bài dễ đọc và cách xếp đơn giản.
Chơi bàn dễMẹo phân biệt các quân giống nhau
- Nhìn màu hoặc ký hiệu của bộ trước, rồi mới đến con số. Phần lớn lỗi là ghép đúng số nhưng sai bộ.
- Nếu hai quân trông giống nhau, hãy so các dấu nhỏ ở góc hoặc hình dạng ký hiệu thay vì màu tổng thể.
- Dùng Gợi ý khi chưa chắc. Nó làm nổi bật một cặp bạn có thể gỡ ngay.
- Mới chơi? Đọc Cách chơi Mahjong Solitaire để biết luật quân tự do.
Câu hỏi thường gặp
Một bộ mạt chược có bao nhiêu quân?
Bộ chuẩn có 144 quân: 108 quân thuộc bộ, 28 quân danh dự (gió và rồng) và 8 quân thưởng. Một số biến thể dùng ít hơn, như 136 quân của mạt chược Riichi.
Circles và Dots có phải là một không?
Đúng. Tùy bộ bài và quốc gia, cùng một bộ được gọi là Circles, Dots hoặc đồng tiền. Bộ Vạn còn gọi là Wan, và bộ Tre đôi khi gọi là Sticks.
Hoa và mùa có ghép với nhau trong Mahjong Solitaire không?
Trong một số trò solitaire, hoa nào cũng ghép được với hoa khác, mùa nào cũng ghép được với mùa khác. Ở LiteMahjong không có các quân này: một quân chỉ ghép với quân có hình giống hệt.
Có cần biết tiếng Trung để chơi không?
Không. Các con số trên quân Vạn rất dễ học, và phần cài đặt kiểu quân bài giúp bạn chọn kiểu dễ đọc. Ở solitaire bạn chỉ cần nhận ra các hình giống nhau.
Hướng dẫn khác
- Bàn Mahjong Rùa: hình dạng, 144 quân và cách dọn sạch
Bàn Mahjong Rùa cổ điển có 144 quân xếp thành năm tầng. Xem cách bàn được dựng, vì sao ban đầu thấy khó và cách chơi từng bước để không bị kẹt. - Mạt chược và Mahjong nối ô khác nhau thế nào?
Mạt chược là trò chơi bốn người cần cả kỹ năng lẫn may mắn; Mahjong nối ô là trò ghép cặp một người chơi dùng cùng loại quân. Đây là điểm khác nhau và nguồn gốc của từng trò. - Cách chơi Mahjong nối ô: luật chơi cho người mới
Học Mahjong nối ô trong hai phút: mục tiêu, thế nào là quân trống, quân nào ghép được với nhau và làm gì khi bị kẹt, giải thích bằng lời dễ hiểu. - Mẹo chơi Mahjong nối ô: cách dọn sạch bàn nhiều hơn
Những chiến thuật đơn giản giúp bạn dọn sạch bàn Mahjong nối ô thường xuyên hơn: nên lấy cặp nào trước, cách mở các hàng dài và chồng quân cao, khi nào dùng gợi ý và xáo bài.